Bogactwo psalmów i muzyki chóralnej - na płycie Divine Art.

 

Najnowszy, wydany bowiem w ubiegłym roku album brytyjskiej wytwórni Divine Art, opatrzony jest niewiele mówiącym tytułem Psallite. Jednak już po odwróceniu płyty dowiadujemy się, skąd taka nazwa płyty i co ona oznacza. Otóż psallite oznacza z łaciny śpiew – śpiew dla radości, przyjemności, śpiew na przekór smutkom, śpiew o miłości, śpiew modlitewny. Poprzez stulecia ludzie z każdego niemal kręgu kulturowego wyrażali swoje przeżycia związane z boskością i postacią Boga poprzez muzykę, często zaś przez śpiew oparty na dawnych tekstach, z których to właśnie Psalmy wiodą prym. I na ten gatunek zorientowany jest omawiany przeze mnie krążek. Czerpiąc zarówno z afro-amerykańskich spiritual, jak i współczesnej muzyki europejskiej przedstawia on niezwykłą rozpiętość gatunkową (i brzmieniową) wśród kompozycji odpartych na Psalmach.

Na krążku znajduje się dwanaście utworów, w przeważającej większości pochodzących z II połowy XX wieku (w tym wiele to twórczość młodego pokolenia kompozytorów), jak i współczesne opracowania melodii spiritual. Wśród twórców znaleźć można nazwiska takie, jak Gavin Bryars, Stephen Foster, Jan Pieterszoon Sweelinck czy Giovanni Pierluigi da Palestrina. Niektóre prace zostały zamówione przez SDG Music Foundation w ramach ogólnoświatowego Projektu Psalmów. Książeczka dołączona do płyty zawiera wszystkie śpiewane teksty oraz krótkie biogramy wykonawców. A jest nim Cor Cantiamo, utworzony na Nothern Illinois University w celu promowania współczesnej muzyki chóralnej i wspierania nowych kompozytorów, pod dyrekcją Erica A. Johnsona.

Psallite to znakomita pozycja dla każdego miłośnika chóralnego śpiewu. Dwanaście utworów na tym krążku to znakomity wybór współczesnej muzyki chóralnej (z wyjątkiem wplecionych dwóch utworów renesansowych oraz trzech opracowanych melodii spiritual). Znajdziemy tu również muzykę stylizowaną na modlitewny śpiew chorału gregoriańskiego (Psalm 67 Ēriksa Ešenvaldsa), sonorystyczne elementy dźwiękowe – tupanie i klaskanie (Psalm 96 Petera Bannistera), jak i nawiązania do muzyki gospel oraz muzyki rozrywkowej, co jednak absolutnie tej muzyce „nie szkodzi” – wręcz przeciwnie, daje powiew muzycznej świeżości, dodatkowo ją ubarwia. Bardzo ciekawymi pod tym względem utworami są Doxologia Ily’ego Matthew Maniano, spiritual By and By (w aranżacji Carol Barnett), a zwłaszcza wspaniałe Hard Times Stephena Fostera (w aranżacji Craiga Helli Johnsona, z tekstem bardziej współczesnym, niż biblijnym). Wszystko to świadczy ewidentnie o dobrej kondycji dzisiejszej muzyki chóralnej, a słuchaczowi daje wiele przeżyć – wyrażanie duchowości i religijności może być bowiem przepełnione radością, a nie jedynie trwogą przed Stwórcą.

Jakub Banaś

Psallite

Cor Cantiamo • Eric A. Johnson, dyrygent

Divine Art dda 25133 • w. 2016, n. 2016 • CD, 60’54” ●●●●●○